Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu - Centralny punkt logowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Wstęp do etnologii/antropologii kulturowej

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 2525-s1ETN1L-WE/AK Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0314) Socjologia i kulturoznawstwo
Nazwa przedmiotu: Wstęp do etnologii/antropologii kulturowej
Jednostka: Wydział Humanistyczny
Grupy: Etnologia s1, przedmioty obowiązkowe dla 2 semestru 1 roku
Punkty ECTS i inne: 5.00
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Pełny opis:

Wstęp do etnologii

2. Imię i nazwisko wykładowcy

Aleksandra Rzepkowska

3. Formuła nauczania

Wykład

4. Rok studiów

I rok studiów stacjonarnych (licencjat)

5. Wymagania wstępne

Znajomość podstawowej wiedzy o człowieku jako twórcy oraz mieszkańcu świata

kultury.

6. Cele przedmiotu

Zaznajomienie studentów z kluczowymi pojęciami, kategoriami oraz koncepcjami

stosowanymi na gruncie etnologii/antropologii kulturowej; przygotowanie ich do

samodzielnej interpretacji rzeczywistości kulturowej.

7. Treści merytoryczne przedmiotu

NajwaSniejsze pojęcia, kategorie i zagadnienia omawiane w trakcie wykładu to:

etnografia, etnologia, antropologia kulturowa, antropologia społeczna; dyscypliny

naukowe pokrewne wobec etnologii/antropologii kulturowej; podejście

transdyscyplinarne w badaniu kultury; opozycja natura?kultura; atrybutywne i

dystrybutywne rozumienie kultury; diachroniczne i synchroniczne badanie faktów

kulturowych; typy kultury; kultura tradycyjna i kultura współczesna; język rozumiany

jako arcydzieło kultury oraz podstawowy nośnik i skarbnica jej treści; związki między

językiem, umysłem a kulturą; zjawisko tabu językowego i kulturowego; zaplecze

metodologiczne etnologii/antropologii kulturowej; proces profesjonalizacji badań

etnograficznych; relacja badacz?badany; teren jako kategoria

etnologiczna/antropologiczna; opozycja swój?obcy; więź społeczna; formy Sycia

społecznego; problemy Sycia społecznego w kontekście zbiorowości miejskich i

wiejskich; przestrzeń społeczna i czas społeczny.

8. Metody oceny (formy zaliczenia przedmiotu)

Test pisemny sprawdzający stopień przyswojenia i zrozumienia przez studentów

wiedzy przekazanej w trakcie wykładu.

9. Zalecane lektury (wybór pozycji)

 Barnard Alan, Antropologia. Zarys teorii i historii, Warszawa 2006.

 Bauman Zygmunt, Kultura i społeczeństwo. Preliminaria, Warszawa 1980.

 Burszta Wojciech J., Antropologia kultury. Tematy, teorie, interpretacje,

Poznań 1998.

 Burszta Wojciech J., Wymiary antropologicznego poznania kultury, Poznań

1992.

 Burszta Wojciech J., Piątkowski Krzysztof, O czym opowiada antropologiczna

opowieść?, Warszawa 1994.

 Durkheim Emilé, Zasady metody socjologicznej, Warszawa 1968.

 TegoS, Elementarne formy Sycia religijnego, Warszawa 1990.

 Głowacka?Grajper Małgorzata, Nowicka Ewa, Świat człowieka ? świat kultury.

Antologia tekstów klasycznej antropologii, Warszawa 2007.

 Głowiński Michał, Język i społeczeństwo, Warszawa 1980.

 Hastrup Kirsten, Droga do antropologii. Między doświadczeniem a teorią,

Kraków 2008.

 Herzfeld Michael, Antropologia. Praktykowanie teorii w kulturze i

społeczeństwie, Kraków 2004.

 Kempny Marian, Nowicka Ewa, Badanie kultury. Elementy teorii

antropologicznej, Warszawa 2003.

 TychSe, Badanie kultury. Elementy teorii antropologicznej. Kontynuacje,

Warszawa 2004.

 Kmita Jerzy, Kultura i poznanie, Warszawa 1985.

 Krawczyk?Tyrpa Anna, Tabu w dialektach polskich, Bydgoszcz 2001.

 Mencwel Andrzej (red.), Antropologia kultury. Zagadnienia i wybór tekstów,

Warszawa 1998.

 Nowicka Ewa, Świat człowieka ? świat kultury, Warszawa 1991.

 Sapir Edward, Kultura, język, osobowość, Warszawa 1978.

 Staszczak Zofia (red.), Słownik etnologiczny. Terminy ogólne, Warszawa?

Poznań 1987.

 Stomma Ludwik, Antropologia kultury wsi polskiej XIX wieku oraz wybrane

eseje, Łódź 2002.

 Wejland Andrzej Paweł, Transdyscyplinarne wątki w pracach

metodologicznych Jana Lutyńskiego, ?Przegląd Socjologiczny? 1996, nr 45, s.

13?24.

 Whorf Benjamin Lee, Język, myśl i rzeczywistość, Warszawa 2002.

 Wierzbicka Anna, Język ? umysł ? kultura, Warszawa 1999.

Literatura:

Zalecane lektury (wybor pozycji)- dr Aleksandra Rzepkowska

 Barnard Alan, Antropologia. Zarys teorii i historii, Warszawa 2006.

 Bauman Zygmunt, Kultura i społeczeństwo. Preliminaria, Warszawa 1980.

 Burszta Wojciech J., Antropologia kultury. Tematy, teorie, interpretacje, Poznań 1998.

 Burszta Wojciech J., Wymiary antropologicznego poznania kultury, Poznań 1992.

 Burszta Wojciech J., Piątkowski Krzysztof, O czym opowiada antropologiczna opowieść?, Warszawa 1994.

 Głowacka-Grajper Małgorzata, Nowicka Ewa, Świat człowieka . Świat kultury. Antologia tekstow klasycznej antropologii, Warszawa 2007.

 Głowiński Michał, Język i społeczeństwo, Warszawa 1980.

 Hastrup Kirsten, Droga do antropologii. Między doświadczeniem a teorią, Krakow 2008.

 Herzfeld Michael, Antropologia. Praktykowanie teorii w kulturze i społeczeństwie, Krakow 2004.

 Kempny Marian, Nowicka Ewa, Badanie kultury. Elementy teorii antropologicznej, Warszawa 2003.

 Tychże, Badanie kultury. Elementy teorii antropologicznej. Kontynuacje, Warszawa 2004.

 Kmita Jerzy, Kultura i poznanie, Warszawa 1985.

 Krawczyk-Tyrpa Anna, Tabu w dialektach polskich, Bydgoszcz 2001.

 Mencwel Andrzej (red.), Antropologia kultury. Zagadnienia i wybor tekstow, Warszawa 1998.

 Nowicka Ewa, Świat człowieka. Świat kultury, Warszawa 1991.

 Sapir Edward, Kultura, język, osobowość, Warszawa 1978.

 Staszczak Zofia (red.), Słownik etnologiczny. Terminy ogolne, Warszawa.Poznań 1987.

 Stomma Ludwik, Antropologia kultury wsi polskiej XIX wieku oraz wybrane eseje, Łódź 2002.

 Wejland Andrzej Paweł, Transdyscyplinarne wątki w pracach metodologicznych Jana Lutyńskiego, "Przegląd Socjologiczny" 1996, nr 45, s.13.24.

 Whorf Benjamin Lee, Język, myśl i rzeczywistość, Warszawa 2002.

 Wierzbicka Anna, Język, umysł, kultura, Warszawa 1999.

LITERATURA (mgr R. Lesner - Szwarc)

1. Barnard Alan, Antropologia. Zarys teorii i historii, Warszawa 2006.

2. Burszta Wojciech J., Antropologia kultury. Tematy, teorie, interpretacje, Poznań 1998.

3. Burszta Wojciech J., Wymiary antropologicznego poznania kultury, Poznań 1992.

4. Burszta Wojciech J., Piątkowski Krzysztof, O czym opowiada antropologiczna opowieść, Instytut Sztuki, Warszawa 1994.

5. Dobrowolski Kazimierz, Studia nad życiem społecznym i kulturą, Wrocław -Warszawa - Kraków 1966.

6. Elias Norbert, Przemiany obyczajów w cywilizacji Zachodu, Warszawa 1980.

7. Głowacka-Grajper Małgorzata, Nowicka Ewa (wybór), Świat człowieka - świat kultury. Antologia tekstów klasycznej antropologii, Warszawa 2007.

8. Herzfeld Michael, Antropologia. Praktykowanie teorii w kulturze i społeczeństwie, Kraków 2004.

9. Kempy Marian, Nowicka Ewa (wybór), Badanie kultury. Elementy teorii antropologicznej, Warszawa 2003.

10. Kmita Jerzy, Kultura i poznanie, Warszawa 1985.

11. Kurczewska Joanna, Szacki Jerzy (wybór), Tradycja i nowoczesność, Warszawa 1984.

12. Levi-Strauss Claude, Spojrzenie z oddali, Warszawa 1993.

13. Mencel Andrzej (red.), Antropologia kultury. Zagadnienia i wybór tekstów, Warszawa 1998.

14. Nowicka Ewa, Świat człowieka - świat kultury, Warszawa 1991.

15. Olszewska-Dyoniziak Barbara, Człowiek - kultura- osobowość, Kraków 1991.

16. Olszewska-Dyoniziak Barbara, Zarys antropologii kulturowej, Zielona Góra 2000.

17. Staszczak Zofia (red.), Słownik etnologiczny. Terminy ogólne, Warszawa-Poznań 1987.

18. Stomma Ludwik, Antropologia kultury wsi polskiej XIX wieku oraz wybrane eseje, Łódź 2002.

19. Szacki Jerzy, Historia myśli socjologicznej, Warszawa 2002.

20. Turner Jonathan H., Socjologia. Koncepcje i ich zastosowanie, Warszawa 1998.

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2017/18" (zakończony)

Okres: 2018-02-26 - 2018-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin, 15 miejsc więcej informacji
Wykład, 30 godzin, 15 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Wojciech Olszewski
Prowadzący grup: Mirosław Kucharski, Wojciech Olszewski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Egzamin

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2018/19" (zakończony)

Okres: 2019-02-25 - 2019-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin, 15 miejsc więcej informacji
Wykład, 30 godzin, 15 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Wojciech Olszewski
Prowadzący grup: Joanna Książek, Wojciech Olszewski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Egzamin

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2019/20" (zakończony)

Okres: 2020-02-29 - 2020-09-20
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin, 25 miejsc więcej informacji
Wykład, 30 godzin, 25 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Wojciech Olszewski
Prowadzący grup: Wojciech Olszewski, Damian Tarkowski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Egzamin

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2020/21" (w trakcie)

Okres: 2021-02-22 - 2021-09-20
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Joanna Książek
Prowadzący grup: Joanna Książek
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Egzamin
Skrócony opis:

Wykłady i ćwiczenia stanowią całość cyklu. Poruszane na wykładach zagadnienia znajdą swe odzwierciedlenie w tekstach analizowanych na ćwiczeniach.

Pełny opis:

W pierwszej części wykładów studenci zapoznają się z tematami, kategoriami i metodami w ujęciu głównych kierunków antropologii kulturowej. W drugiej części zostaną omówione zagadnienia tożsamości kulturowej w ujęciu jednostkowym, stanowiącym zakres badawczy antropologii ciała oraz płci, jak również zbiorowym - w kontekście etniczności. W części trzeciej przedstawione zostaną kwestie interdyscyplinarności antropologii, antropologizacji dyscyplin, najnowsze kierunki rozwoju dyscypliny oraz temat antropologii zaangażowanej.

Literatura:

- Barnard Alan, Antropologia. Zarys teorii i historii, Warszawa PIW 2006.

- Deliège Robert, Historia antropologii, Warszawa, Oficyna Naukowa 2011.

- Świat człowieka - świat kultury. Antologia tekstów klasycznej antropologii, E. Nowicka, M. Głowacka-Grajper (red.), Warszawa PWN 2009./ wybrane teksty.

- Antropologia ciała. Zagadnienia i wybór tekstów, seria Wiedza o kulturze, cz. 4, Szpakowska Małgorzata (red.), Warszawa WUW 2008.

- Burszta Wojciech J., Od języka do metajęzyka ‘refleksyjnego. Postmodernizm w antropologii, w: Wymiary antropologicznego poznania kultury, Poznań, UAM 1992, s. 118-166

- Bennett John W., Antropologia stosowana i antropologia w działaniu, w: Badania w działaniu. Pedagogika i antropologia zaangażowane, H. Červinková, B.D. Gołębniak (red.), s. 297-337.

- Mucha Janusz, Oblicza etniczności. Studia teoretyczne i empiryczne, Kraków 2005.

- Warmińska K., Antropolodzy i antropologia wobec procesu wyznaczania granic dyscypliny. Kazus polski, Przegląd socjologii jakościowej 2013, t.9, nr 3. 24-42

Uwagi:

Zajęcia odbywają się w trybie zdalnym na spotkaniach synchronicznych audio-video za pośrednictwem platformy Teams.

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.