Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu - Centralny punkt logowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Etnologia Polski - etap I

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 2525-s1ETN1Z-EP-E1 Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0314) Socjologia i kulturoznawstwo
Nazwa przedmiotu: Etnologia Polski - etap I
Jednostka: Wydział Humanistyczny
Grupy: Etnologia s1, przedmioty obowiązkowe dla 1 semestru 1 roku
Punkty ECTS i inne: 5.00
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

przedmiot obowiązkowy

Całkowity nakład pracy studenta:

1. Godziny realizowane z udziałem nauczycieli: 30 godzin wykładów = 1p.ECTS; 30 godzin ćwiczeń = 1p. ECTS

2. Czas studenta poświęcony na pracę indywidualną:

- przygotowanie do ćwiczeń = 25 godzin = 1p. ECTS

3.

- Przygotowanie do zaliczenia ćwiczeń = 25 godzin = 1p. ECTS

- Przygotowanie do egzaminu = 25 godzin = 1p. ECTS


Efekty uczenia się - wiedza:

Student/studentka:

K_W09 Posiada podstawową wiedzę z zakresu najnowszych osiągnięć metodologicznych antropologii kulturowej oraz osiągnięć badawczych dotyczących etnologii Polski. P6S_WGP6S_WK

K_W10 Posiada podstawową wiedzę z zakresu najnowszych osiągnięć metodologicznych oraz osiągnięć badawczych dotyczących badań nad tożsamością etniczną i kulturową. P6S_WGP6S_WK



Efekty uczenia się - umiejętności:

Student/studentka:

K_U11 Potrafi napisać opracowanie na zadany temat, z zastosowaniem warsztatu naukowego (recenzji, pisemnego referatu oraz krótkich notatek z wykładu, lektury itp.). P6S_UK

K_U13 Potrafi prawidłowo interpretować zjawiska społeczne oraz analizować ich przyczyny i przebieg w ramach posiadanej wiedzy o procesach społecznych. P6S_UW

K_U15 Pojmuje potrzebę ciągłego samokształcenia i stałego rozwoju intelektualnego. P6S_UU


Efekty uczenia się - kompetencje społeczne:

Student/studentka:

K_K04 Ma świadomość potrzeby i odpowiedzialności za zachowanie dziedzictwa kulturowego poszczególnych obszarów Polski i odczuwa potrzebę jego ochrony dziedzictwa. P6S_KO

K_K06 Rozumie potrzebę popularyzacji idei dialogu międzykulturowego (między-etnicznego i między-religijnego) P6S_KO




Metody dydaktyczne:

Wykład informacyjny, konwersatoryjny, problemowy, pokaz, wystawa, praca w grupach, mini-referaty, prezentacje.

Metody dydaktyczne eksponujące:

- pokaz
- wystawa

Metody dydaktyczne podające:

- opis
- pogadanka
- wykład informacyjny (konwencjonalny)
- wykład konwersatoryjny
- wykład problemowy

Metody dydaktyczne poszukujące:

- ćwiczeniowa
- klasyczna metoda problemowa
- laboratoryjna
- obserwacji
- referatu
- studium przypadku

Skrócony opis:

Uczestnik zapoznaje się z fenomenem polskiej kultury ludowej w jej formie tradycyjnej oraz w ujęciu współczesnym. Kultura ludowa rozumiana jako ewoluujące zjawisko kulturowe oraz obszar badawczy, zostaje ukazana na tle historycznym oraz w ujęciu problemowym. Student zapoznaje się z sylwetkami najważniejszych badaczy kultury ludowej, poznaje obszary zainteresowań oraz metody badawcze, jak również poznaje podstawowe elementy kultury materialnej, społecznej i duchowej dawnej wsi.

Pełny opis:

Tematyka zajęć została ukierunkowana na przybliżenie słuchaczom fenomenu badawczego jakim była i jest kultura ludowa w Polsce, zarówno w ujęciu tradycyjnym, jak i współczesnym. Serię zajęć otwiera analiza pojęć związana z kulturą ludową i jej badaniem oraz wprowadzenie do historii badań etnologicznych w Polsce. Uwzględnione zostają przyczyny, okoliczności, sposoby i efekty prowadzonych badań, wraz z przybliżeniem najważniejszych kierunków i sylwetek badaczy. W dalszej kolejności opisowi i analizie poddane zostają wybrane zagadnienia z zakresu tradycyjnej kultury ludowej, tj. chłopstwo jako odrębna grupa społeczna, historia i rodzaje osadnictwa, strukturalne i społeczne przemiany wsi, sposoby gospodarowania, dziedzictwo materialne. Kolejno opracowane zostają kwestie regionalnego zróżnicowania Polski oraz przejawów manifestowania tożsamości regionalnej. W dalszej części następuje przedstawienie współczesnych obszarów i tematów badawczych związanych z kulturą typu ludowego i współcześnie obserwowalnymi przejawami ludowości, cykl wykładów zamyka refleksja nad formami wizualizacji kultury ludowej w czasach współczesnych.

Literatura:

Błachowski Aleksander, Etnografia. Ścieżka edukacji regionalnej, 2003.

Brzezińska Anna Weronika, Specjaliści od kultury ludowej, w: „Nauka”, nr 3, 2009, s. 155-172.

Bukraba-Rylska Izabella, Kultura ludowa, wieś, mieszkańcy wsi, IRWiR PAN, Warszawa 2002.

Burszta Józef, Od osady słowiańskiej do współczesnej wsi, Wrocław 1958

Bystroń Jan Stanisław, Etnografia Polski, Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik”, Warszawa, 1947.

Bystroń Jan Stanisław, Kultura ludowa, Wyd. Trzaska, Evert Michalski, Warszawa 1947.

Chałasiński Józef, Młode pokolenie chłopów, t. 1, LSW, Warszawa 1984.

Ciszewski Stanisław, Krakowiacy. Monografia etnograficzna, Wydane nakładem autora, Kraków 1894.

Etnografia Polski. Przemiany kultury ludowej, t. 1, red. Biernacka Maria, Polska Akademia Nauk. Instytut Historii Kultury Materialnej, Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wyd. PAN, Wrocław 1976. (wybrane teksty)

Fischer Adam, Lud polski. Podręcznik etnografii Polski, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Lwów 1926.

Handelsman Marceli, Żywot chłopa polskiego na początku XIX stulecia, Nakładem J. Mortkiewicza, Warszawa – Lwów 1907.

Kolberg Oskar, Dzieła wszystkie, Polskie Wyd. Muzyczne, Wrocław-Poznań 1962-1963, t. 1-84.

Olędzki Jacek, Murzynowo. Znaki istnienia i tożsamości kulturalnej mieszkańców wioski nadwiślańskiej XVIII-XX w., Wyd. UW, Warszawa 1991.

Moszyński Kazimierz, Kultura ludowa Słowian, cz. 1, Kultura materialna, PAU, Kraków 1929.

Pokropek Marian, Budownictwo ludowe w Polsce, LSW, Warszawa 1976.

Kopczyńska-Jaworska Bronisława, Rudnicka Maria, Piękno użyteczne, czy Piękno ginące, PTL, Łódź.1997.

Słomka Jan, Pamiętniki włościanina. Od pańszczyzny do dni dzisiejszych, Wyd. MHMT, Tarnobrzeg 2008.

Thomas William, Znaniecki Florian, Chłop polski w Europie i Ameryce, t. 1-5, przeł. Maryla Metelska, LSW, Warszawa 1976.

Metody i kryteria oceniania:

Wykład i ćwiczenie są całością. Warunkiem koniecznym przystąpienia do egzaminu z wykładu jest wcześniejsze pozytywne zaliczenie ćwiczeń. Ćwiczenia zaliczane są na podstawie wypadkowej z obecności, aktywności, poziomu wykonanych zadań i przygotowanych prezentacji.

Zaliczenie wykładu odbywa się drogą egzaminu pisemnego lub ustnego w zależności od ustaleń prowadzącego w danym cyklu.

Egzamin pisemny – K_W09, K_W10

Referat– K_W09, K_W10, K_U11

Prezentacje – K_W09, K_W10, K_U13

Aktywność - K_K06

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2017/18" (zakończony)

Okres: 2017-10-01 - 2018-02-25
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin, 15 miejsc więcej informacji
Wykład, 30 godzin, 15 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Tomasz Kalniuk
Prowadzący grup: Michał Antonowicz, Joanna Książek
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Egzamin

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2018/19" (zakończony)

Okres: 2018-10-01 - 2019-02-24
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin, 15 miejsc więcej informacji
Wykład, 30 godzin, 15 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Joanna Książek
Prowadzący grup: Joanna Książek
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Egzamin

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2019/20" (zakończony)

Okres: 2019-10-01 - 2020-02-28
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin, 18 miejsc więcej informacji
Wykład, 30 godzin, 18 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Joanna Książek
Prowadzący grup: Joanna Książek
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Egzamin
Skrócony opis:

Uczestnik zajęć zostaje wprowadzony w etnograficzne studium wsi polskiej. Zapoznaje się z sylwetkami najważniejszych badaczy kultury wsi, poznaje szkoły i kierunki badawcze.

Pełny opis:

Cykl zajęć został ukierunkowany na przybliżenie słuchaczom fenomenu badawczego jakim była tradycyjna kultura wsi w Polsce przełomu XIX i XX wieku. Opisowi i analizie poddane zostają wybrane zagadnienia z zakresu tradycyjnej kultury ludowej, tj. chłopstwo jako odrębna grupa społeczna, historia i rodzaje osadnictwa, strukturalne i społeczne przemiany wsi, sposoby gospodarowania. Etap skoncentrowany jest wokół materialnych aspektów kultury ludowej, obejmuje m. in. zagadnienia takie jak: zajęcia rolnicze i hodowlane, narzędzia rolnicze, pożywienie, ubiór, budownictwo tradycyjne, rzemiosło, chałupnictwo i inne.

Literatura:

Błachowski Aleksander, Etnografia. Ścieżka edukacji regionalnej, 2003.

Brzezińska Anna Weronika, Specjaliści od kultury ludowej, w: „Nauka”, nr 3, 2009, s. 155-172.

Bukraba-Rylska Izabella, Kultura ludowa, wieś, mieszkańcy wsi, IRWiR PAN, Warszawa 2002.

Burszta Józef, Od osady słowiańskiej do współczesnej wsi, Wrocław 1958

Bystroń Jan Stanisław, Etnografia Polski, Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik”, Warszawa, 1947.

Bystroń Jan Stanisław, Kultura ludowa, Wyd. Trzaska, Evert Michalski, Warszawa 1947.

Chałasiński Józef, Młode pokolenie chłopów, t. 1, LSW, Warszawa 1984.

Ciszewski Stanisław, Krakowiacy. Monografia etnograficzna, Wydane nakładem autora, Kraków 1894.

Etnografia Polski. Przemiany kultury ludowej, t. 1, red. Biernacka Maria, Polska Akademia Nauk. Instytut Historii Kultury Materialnej, Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wyd. PAN, Wrocław 1976. (wybrane teksty)

Fischer Adam, Lud polski. Podręcznik etnografii Polski, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Lwów 1926.

Handelsman Marceli, Żywot chłopa polskiego na początku XIX stulecia, Nakładem J. Mortkiewicza, Warszawa – Lwów 1907.

Kolberg Oskar, Dzieła wszystkie, Polskie Wyd. Muzyczne, Wrocław-Poznań 1962-1963, t. 1-84.

Olędzki Jacek, Murzynowo. Znaki istnienia i tożsamości kulturalnej mieszkańców wioski nadwiślańskiej XVIII-XX w., Wyd. UW, Warszawa 1991.

Moszyński Kazimierz, Kultura ludowa Słowian, cz. 1, Kultura materialna, PAU, Kraków 1929.

Pokropek Marian, Budownictwo ludowe w Polsce, LSW, Warszawa 1976.

Kopczyńska-Jaworska Bronisława, Rudnicka Maria, Piękno użyteczne, czy piękno ginące, PTL, Łódź.1997.

Słomka Jan, Pamiętniki włościanina. Od pańszczyzny do dni dzisiejszych, Wyd. MHMT, Tarnobrzeg 2008.

Thomas William, Znaniecki Florian, Chłop polski w Europie i Ameryce, t. 1-5, przeł. Maryla Metelska, LSW, Warszawa 1976.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2020/21" (zakończony)

Okres: 2020-10-01 - 2021-02-21
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Joanna Książek
Prowadzący grup: Joanna Książek
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Egzamin
Skrócony opis:

Uczestnik zapoznaje się z fenomenem polskiej kultury ludowej w jej formie tradycyjnej oraz w ujęciu współczesnym. Kultura ludowa rozumiana jako ewoluujące zjawisko kulturowe oraz obszar badawczy, zostaje ukazana na tle historycznym. Student zapoznaje się z sylwetkami najważniejszych badaczy kultury wsi, poznaje kierunki badawcze oraz podstawowe elementy kultury materialnej, społecznej i duchowej.

Pełny opis:

Cykl zajęć został ukierunkowany na przybliżenie słuchaczom fenomenu badawczego jakim była i jest kultura ludowa w Polsce, zarówno w ujęciu tradycyjnym, jak i współczesnym. Cykl otwiera wprowadzenie do historii badań etnologicznych w Polsce. Uwzględnione zostają przyczyny, okoliczności, sposoby i efekty prowadzonych badań, wraz z przybliżeniem najważniejszych kierunków i sylwetek badaczy. W dalszej kolejności opisowi i analizie poddane zostają wybrane zagadnienia z zakresu tradycyjnej kultury ludowej, tj. chłopstwo jako odrębna grupa społeczna, historia i rodzaje osadnictwa, strukturalne i społeczne przemiany wsi, sposoby gospodarowania, dziedzictwo materialne i duchowe. Kolejno opracowane zostają kwestie regionalnego zróżnicowania Polski, pojęć i problemów z tym związanych. W dalszej części następuje przedstawienie współczesnych obszarów i tematów badawczych związanych z kulturą typu ludowego i współcześnie obserwowalnymi przejawami ludowości, cykl wykładów zamyka refleksja nad formami wizualizacji kultury ludowej w czasach współczesnych.

Literatura:

Błachowski Aleksander, Etnografia. Ścieżka edukacji regionalnej, 2003.

Brzezińska Anna Weronika, Specjaliści od kultury ludowej, w: „Nauka”, nr 3, 2009, s. 155-172.

Bukraba-Rylska Izabella, Kultura ludowa, wieś, mieszkańcy wsi, IRWiR PAN, Warszawa 2002.

Burszta Józef, Od osady słowiańskiej do współczesnej wsi, Wrocław 1958

Bystroń Jan Stanisław, Etnografia Polski, Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik”, Warszawa, 1947.

Bystroń Jan Stanisław, Kultura ludowa, Wyd. Trzaska, Evert Michalski, Warszawa 1947.

Chałasiński Józef, Młode pokolenie chłopów, t. 1, LSW, Warszawa 1984.

Ciszewski Stanisław, Krakowiacy. Monografia etnograficzna, Wydane nakładem autora, Kraków 1894.

Etnografia Polski. Przemiany kultury ludowej, t. 1, red. Biernacka Maria, Polska Akademia Nauk. Instytut Historii Kultury Materialnej, Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wyd. PAN, Wrocław 1976. (wybrane teksty)

Handelsman Marceli, Żywot chłopa polskiego na początku XIX stulecia, Nakładem J. Mortkiewicza, Warszawa – Lwów 1907.

Kolberg Oskar, Dzieła wszystkie, Polskie Wyd. Muzyczne, Wrocław-Poznań 1962-1963, t. 1-84.

Olędzki Jacek, Murzynowo. Znaki istnienia i tożsamości kulturalnej mieszkańców wioski nadwiślańskiej XVIII-XX w., Wyd. UW, Warszawa 1991.

Moszyński Kazimierz, Kultura ludowa Słowian, cz. 1, Kultura materialna, PAU, Kraków 1929.

Pokropek Marian, Budownictwo ludowe w Polsce, LSW, Warszawa 1976.

Kopczyńska-Jaworska Bronisława, Rudnicka Maria, Piękno użyteczne, czy piękno ginące, PTL, Łódź.1997.

Słomka Jan, Pamiętniki włościanina. Od pańszczyzny do dni dzisiejszych, Wyd. MHMT, Tarnobrzeg 2008.

Thomas William, Znaniecki Florian, Chłop polski w Europie i Ameryce, t. 1-5, przeł. Maryla Metelska, LSW, Warszawa 1976.

Uwagi:

Zarówno wykłady jak i i ćwiczenia z przedmiotu prowadzone będą w semestrze zimowym 2020/21 w formie zdalnej, w formie spotkania online (audio lub audiowideo) na platformie Teams.

Literaturę konieczną do realizacji ćwiczeń oraz obowiązującą do egzaminu studenci będą otrzymywać w formie plików umieszczonych na platformie Teams, bądź też otrzymają wskazówki dotyczące zasobów cyfrowych w internecie.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2021/22" (w trakcie)

Okres: 2021-10-01 - 2022-02-20

Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Joanna Książek
Prowadzący grup: Joanna Książek
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Egzamin
Skrócony opis:

Uczestnik zapoznaje się z fenomenem polskiej kultury ludowej w jej formie tradycyjnej oraz w ujęciu współczesnym. Kultura ludowa rozumiana jako ewoluujące zjawisko kulturowe oraz obszar badawczy, zostaje ukazana na tle historycznym. Student zapoznaje się z sylwetkami najważniejszych badaczy kultury wsi, poznaje kierunki badawcze oraz podstawowe elementy kultury materialnej, społecznej i duchowej.

Pełny opis:

Cykl zajęć został ukierunkowany na przybliżenie słuchaczom fenomenu badawczego jakim była i jest kultura ludowa w Polsce, zarówno w ujęciu tradycyjnym, jak i współczesnym. Serię zajęć otwiera analiza pojęć związana z kulturą ludową i jej badaniem oraz wprowadzenie do historii badań etnologicznych w Polsce. Uwzględnione zostają przyczyny, okoliczności, sposoby i efekty prowadzonych badań, wraz z przybliżeniem najważniejszych kierunków i sylwetek badaczy. W dalszej kolejności opisowi i analizie poddane zostają wybrane zagadnienia z zakresu tradycyjnej kultury ludowej, tj. chłopstwo jako odrębna grupa społeczna, historia i rodzaje osadnictwa, strukturalne i społeczne przemiany wsi, sposoby gospodarowania, dziedzictwo materialne. Kolejno opracowane zostają kwestie regionalnego zróżnicowania Polski oraz przejawów manifestowania tożsamości regionalnej. W dalszej części następuje przedstawienie współczesnych obszarów i tematów badawczych związanych z kulturą typu ludowego i współcześnie obserwowalnymi przejawami ludowości, cykl wykładów zamyka refleksja nad formami wizualizacji kultury ludowej w czasach współczesnych.

Literatura:

Błachowski Aleksander, Etnografia. Ścieżka edukacji regionalnej, 2003.

Brzezińska Anna Weronika, Specjaliści od kultury ludowej, w: „Nauka”, nr 3, 2009, s. 155-172.

Bukraba-Rylska Izabella, Kultura ludowa, wieś, mieszkańcy wsi, IRWiR PAN, Warszawa 2002.

Burszta Józef, Od osady słowiańskiej do współczesnej wsi, Wrocław 1958

Bystroń Jan Stanisław, Etnografia Polski, Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik”, Warszawa, 1947.

Bystroń Jan Stanisław, Kultura ludowa, Wyd. Trzaska, Evert Michalski, Warszawa 1947.

Chałasiński Józef, Młode pokolenie chłopów, t. 1, LSW, Warszawa 1984.

Ciszewski Stanisław, Krakowiacy. Monografia etnograficzna, Wydane nakładem autora, Kraków 1894.

Etnografia Polski. Przemiany kultury ludowej, t. 1, red. Biernacka Maria, Polska Akademia Nauk. Instytut Historii Kultury Materialnej, Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wyd. PAN, Wrocław 1976. (wybrane teksty)

Handelsman Marceli, Żywot chłopa polskiego na początku XIX stulecia, Nakładem J. Mortkiewicza, Warszawa – Lwów 1907.

Kolberg Oskar, Dzieła wszystkie, Polskie Wyd. Muzyczne, Wrocław-Poznań 1962-1963, t. 1-84.

Olędzki Jacek, Murzynowo. Znaki istnienia i tożsamości kulturalnej mieszkańców wioski nadwiślańskiej XVIII-XX w., Wyd. UW, Warszawa 1991.

Moszyński Kazimierz, Kultura ludowa Słowian, cz. 1, Kultura materialna, PAU, Kraków 1929.

Pokropek Marian, Budownictwo ludowe w Polsce, LSW, Warszawa 1976.

Kopczyńska-Jaworska Bronisława, Rudnicka Maria, Piękno użyteczne, czy piękno ginące, PTL, Łódź.1997.

Słomka Jan, Pamiętniki włościanina. Od pańszczyzny do dni dzisiejszych, Wyd. MHMT, Tarnobrzeg 2008.

Thomas William, Znaniecki Florian, Chłop polski w Europie i Ameryce, t. 1-5, przeł. Maryla Metelska, LSW, Warszawa 1976.

Uwagi:

Zajęcia w cyklu prowadzone są stacjonarnie, jeżeli jednak wymogi pandemiczne ulegną zaostrzeniu, zajęcia będą prowadzone w sposób zdalny synchroniczny na platformie MS Teams w formie spotkań audio-video.

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.