Zaangażowane praktyki kulturowe – projekty
Informacje ogólne
| Kod przedmiotu: | 2555-s1KUL3L-ZPK-P |
| Kod Erasmus / ISCED: |
(brak danych)
/
(0314) Socjologia i kulturoznawstwo
|
| Nazwa przedmiotu: | Zaangażowane praktyki kulturowe – projekty |
| Jednostka: | Wydział Humanistyczny |
| Grupy: |
Przedmioty spec. ogólna - 32 - Kulturoznawstwo s1 Przedmioty z polskim językiem wykładowym |
| Punkty ECTS i inne: |
3.00
|
| Język prowadzenia: | polski |
| Całkowity nakład pracy studenta: | 1. Godziny realizowane z udziałem nauczycieli: 30 2. Czas poświęcony na pracę indywidualną studenta/słuchacza/uczestnika kursu: 25 3. Czas wymagany do przygotowania się do uczestnictwa w procesie oceniania (np. w egzaminach): 10 |
| Efekty uczenia się - wiedza: | - podstawowa wiedza o miejscu i znaczeniu kulturoznawstwa wśród nauk humanistycznych oraz jego uwarunkowaniach przedmiotowych i metodologicznych (K_W01) - wiedza dotycząca koncepcji badania i metod analizy współczesnych zjawisk artystycznych (K_W07) - umiejętność formułowania problemów badawczych w formie ustnej i pisemnej oraz sytuowania ich w szerszej refleksji na temat kultury wizualnej i antropologii kulturowej (K_U02) - umiejętność samodzielnego zdobywania wiedzy związanej z kulturą i sztuką (jej historią i współczesnością) a także rozwijanie umiejętności badawczych przy wsparciu ze strony opiekuna naukowego (K_U03) - umiejętność merytorycznego budowania dyskursu na temat zjawisk kulturowych i artystycznych, w tym zdolność tworzenia logicznej argumentacji i formułowania wniosków przy wykorzystaniu opinii własnych oraz poglądów innych autorów i badaczy kultury (K_U09) - umiejętność krytycznej oceny zjawisk sztuki i kultury wizualnej oraz korzystania z jej form (K_K06) - świadomość złożoności praktyk kulturowych i artystycznych w globalnej kulturze wizualnej i stojących za nimi wartości i postaw (K_K09) - podstawowa wiedza o miejscu i znaczeniu kulturoznawstwa wśród nauk humanistycznych oraz jego uwarunkowaniach przedmiotowych i metodologicznych (K_W01) - podstawowa wiedza na temat miejsca kulturoznawstwa pośród nauk humanistycznych i świadomość jego interdyscyplinarnego charakteru (K_W05) - wiedza na temat podstawowych metod analizy i interpretacji różnych tekstów kultury właściwych dla wybranych teorii i metod badawczych, szczególnie z zakresu antropologii kultury i badań społecznych (K_W07) - rozumienie złożoność kontekstów kulturowych i konwencji przy interpretacji współczesnych praktyk artystycznych (K_W09) |
| Efekty uczenia się - umiejętności: | - umiejętność formułowania problemów badawczych w formie ustnej i pisemnej oraz sytuowania ich w szerszej refleksji na temat kultury wizualnej i antropologii kulturowej (K_U02) - umiejętność samodzielnego zdobywania wiedzy związanej z kulturą i sztuką (jej historią i współczesnością) a także rozwijanie umiejętności badawczych przy wsparciu ze strony opiekuna naukowego (K_U03) - umiejętność merytorycznego budowania dyskursu na temat zjawisk kulturowych i artystycznych, w tym zdolność tworzenia logicznej argumentacji i formułowania wniosków przy wykorzystaniu opinii własnych oraz poglądów innych autorów i badaczy kultury (K_U09) |
| Efekty uczenia się - kompetencje społeczne: | - kompetencja do pracy w grupie w różnych rolach (K_K02) - umiejętność odpowiedniego określenia priorytetów służących realizacji określonego przez siebie lub innych zadania (K_K03) - umiejętność krytycznej oceny zjawisk sztuki i kultury wizualnej oraz korzystania z jej form (K_K06) - umiejętność identyfikacji i rozstrzygania dylematów metodologicznych i etycznych związanych z prowadzeniem badań kulturowych (K_K07) - świadomość złożoności praktyk kulturowych i artystycznych w globalnej kulturze wizualnej i stojących za nimi wartości i postaw (K_K09) |
| Metody dydaktyczne: | • metody poszukujące (praca warsztatowa, sytuacja twórcza) •metody seminaryjne (dyskusje) • metody projektowe (praca w zespołach, praca w terenie) |
| Metody dydaktyczne eksponujące: | - pokaz |
| Metody dydaktyczne podające: | - wykład informacyjny (konwencjonalny) |
| Metody dydaktyczne poszukujące: | - ćwiczeniowa |
| Metody dydaktyczne w kształceniu online: | - metody służące prezentacji treści |
| Skrócony opis: |
Zajęcia oparte na rozpoznaniach nowej humanistyki, aktywnie włączającej badaczkę/badacza w świat społeczny, wymagającej jej/jego zaangażowania i autorefleksji nad podejmowanymi działaniami. W trakcie zajęć studentki i studenci omawiają wybrane zagadnienia teoretyczne związane z współczesnymi praktykami kulturowymi a następnie realizują przedsięwzięcia badawcze, których celem jest współdziałanie z wybranymi społecznościami czy też wprowadzenie do debaty publicznej i nagłośnienie istotnych społecznie kwestii. |
| Pełny opis: |
Zajęcia podzielone są na dwa bloki: w pierwszym teoretyczno-historycznym omawiamy koncepcje humanistyczne dotyczące zaangażowania w wybrane praktyki kulturowe (jak np. sztuka ze społecznościami, gentryfikacja, migracje zarobkowe i polityczne, równy dostęp do przestrzeni publicznej osób z niepełnosprawnościami czy feministyczne protesty). Analizujemy postawy i możliwości, jakie otwierają się przed badaniami kulturowymi świadomymi swojego społecznego zaangażowania i uwikłań w rozmaite dyskursy. W tym bloku poddajemy pod namysł i dyskusję także zrealizowane już wybrane praktyki kulturowe i artystyczne, które zorientowane były na zmianę społeczną. W drugim bloku zajęć używając narzędzi diagnostycznych studenci i studentki w pierwszej kolejności mapują obecne w ich przestrzeni problemy społeczno-kulturowe. Po spotkaniach z przedstawicielami wybranych społeczności i zrealizowaniu rozmaitych ćwiczeń przygotowujących (zebranie materiałów filmowych, fotograficznych, dźwiękowych itp.), opracowują wspólnie projekty działań. W zależności od dynamiki grup – zajęcia kończą się bądź prezentacją zaplanowanych działań bądź zdaniem relacji z podjętych i przeprowadzonych już faktycznie działań na rzecz określonych społeczności, przestrzeni, instytucji |
| Literatura: |
- M. Baer, Między nauką a aktywizmem. O polityczności, płci i antropologii, Wrocław 2014. - Z. Bauman, Kultura jako praxis, przeł. J. Konieczny, Warszawa 2012. - D. Haraway, Wiedza usytuowana: problem z nauką w feminizmie a przywilej przyjęcia częściowej, niepełnej perspektywy, w: Studia nad nauką i technologią. Wybór tekstów, red. E. Bińczyk A. Derra, Toruń 2014. - S. Finley, Badania posługujące się sztuką. Rewolucyjna pedagogika oparta na performansie, przeł. M. Podgórski, w: Metody badań jakościowych, tom 2, red. N. K. Denzin i Y. S. Lincoln, Warszawa 2009. - M. Górczyńska, Gentryfikacja w polskim kontekście: krytyczny przegląd koncepcji wyjaśniających, „Przegląd Geograficzny” 2015, nr 87 (4). - R. Nycz, Kultura jako czasownik. Sondowanie nowej humanistyki, Warszawa 2017. - P. Saukko, Metodologie dla studiów kulturowych. Podejście integrujące, przeł. M. Bobako, w: Metody badań jakościowych, tom 1, red. N. K. Denzin i Y. S. Lincoln, Warszawa 2009. - Badania w działaniu. Pedagogika i antropologia zaangażowane, red. H. Cervinkova, B.D. Gołębniak, Wrocław 2010. - M. Zdrodowska, Między aktywizmem a akademią. Studia nad niepełnosprawnością, „Teksty Drugie” 2016, nr 5. - Badania wizualne w działaniu. Antologia tekstów, red. M. Frąckowiak, K. Olechnicki, Warszawa 2011. - Etnografia/animacja/sztuka. Nierozpoznane wymiary rozwoju kulturalnego, red. T. Rakowski, Warszawa 2013. - Kulturowe studia miejskie. Wprowadzenie, red. E. Rewers, Warszawa 2014. - Nowa humanistyka. Zajmowanie pozycji, negocjowanie autonomii, red. P. Czapliński i in., Warszawa 2017. - Sztuka ze społecznością, red. J. Wójcik, I. Stokfiszewski, I. Jasińska, Warszawa 2018. |
| Metody i kryteria oceniania: |
Do zaliczenia przedmiotu wymagana jest: 1. Czynny udział w dyskusji na zajęciach (30% oceny końcowej) 2. Przygotowanie referatów na podane tematy (70% oceny końcowej). |
Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2023/24" (zakończony)
| Okres: | 2024-02-20 - 2024-09-30 |
 
PN WT ŚR CW
CZ PT |
| Typ zajęć: |
Ćwiczenia, 30 godzin
|
|
| Koordynatorzy: | Artur Duda, Joanna Walewska-Choptiany | |
| Prowadzący grup: | Joanna Walewska-Choptiany | |
| Lista studentów: | (nie masz dostępu) | |
| Zaliczenie: |
Przedmiot -
Zaliczenie na ocenę
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę |
Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2024/25" (zakończony)
| Okres: | 2025-02-24 - 2025-09-30 |
PN CW
WT ŚR CZ PT |
| Typ zajęć: |
Ćwiczenia, 30 godzin
|
|
| Koordynatorzy: | Artur Duda, Jakub Kłeczek | |
| Prowadzący grup: | Jakub Kłeczek | |
| Lista studentów: | (nie masz dostępu) | |
| Zaliczenie: |
Przedmiot -
Zaliczenie na ocenę
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę |
|
| Skrócony opis: |
konwersatorium poświęcone projektowaniu działań zaangażowanych praktyk kulturowych w formie projektów. W realiach polskich - realizowanych w szczególności przez organizacje pozarządowe i instytucje kultury. Studenci poznają strukturę sektora NGO w Polsce, źródła finansowania projektów, mechanizmy zarządzania budżetem, dokumentacją i relacjami z grantodawcami - w kontekście zaangażowanych praktyk kulturowych (wspierających grupy zagrożone wykluczeniem, społeczność lokalną, działania na rzecz mniejszości etc.). Zajęcia obejmują diagnozę problemu społecznego, analizę potrzeb odbiorców, planowanie działań i rezultatów, a także przygotowanie profesjonalnego wniosku grantowego. Celem kursu jest nabycie kompetencji w zakresie tworzenia i zarządzania projektami dotyczącymi zaangażowanych praktyk kulturowych. Przedmiot kończy się opracowaniem autorskiego wniosku projektowego - w oparciu o własny pomysł i wiedzę zdobytą na zajęciach. |
|
| Pełny opis: |
Konwersatorium poświęcone projektowaniu działań z zakresu zaangażowanych praktyk kulturowych w formie projektów. W centrum zainteresowania znajdują się działania realizowane w realiach polskich, w szczególności przez organizacje pozarządowe (fundacje, stowarzyszenia) oraz instytucje kultury podejmujące inicjatywy na rzecz grup zagrożonych wykluczeniem, mniejszości, społeczności lokalnych czy obszarów defaworyzowanych. Zajęcia łączą wymiar praktyczny z analitycznym. Studenci poznają strukturę sektora NGO w Polsce, mechanizmy działania podmiotów trzeciego sektora oraz instytucji publicznych i prywatnych zaangażowanych w finansowanie kultury. Omawiane są źródła finansowania projektów kulturowych, w tym konkursy grantowe, fundusze unijne, wsparcie samorządowe, sponsoring i crowdfunding. Szczególny nacisk położony jest na zarządzanie budżetem, dokumentacją projektową, relacjami z grantodawcami oraz na autonomię i etykę działania w kontekście zaangażowania społecznego. W toku zajęć studenci uczą się diagnozować problemy społeczne, analizować potrzeby beneficjentów, planować działania i rezultaty projektów, konstruować harmonogramy, mierzyć wskaźniki efektywności oraz opracowywać realne i spójne budżety. Integralnym elementem kursu jest analiza przykładów – zarówno udanych, jak i nieudanych – projektów realizowanych w polskim sektorze kultury i NGO. Celem kursu jest nabycie przez studentów praktycznych kompetencji w zakresie projektowania, przygotowywania i zarządzania projektami kulturowymi o charakterze społecznym. Przedmiot kończy się przygotowaniem autorskiego wniosku projektowego, opartego na samodzielnie wybranym problemie i zgodnego z kryteriami wybranego programu dotacyjnego. |
|
| Literatura: |
"Strategie zarządzania instytucjami i projektami kultury", redakcja: Kama Pawlicka, Anna Wróblewska, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, 2019. Jerzy Hausner, "Instytucje i działanie społeczne", Zarządzanie Publiczne, nr 24-25 (2-3), 2013, s. 184-195. Richard Florida, "Narodziny klasy kreatywnej: oraz jej wpływ na przeobrażenia w charakterze pracy, wypoczynku, społeczeństwa i życia codziennego", tłumaczenie: Tomasz Krzyżanowski, Monika Penkala, Warszawa: Narodowe Centrum Kultury, 2010. Claire Bishop, "Sztuczne piekła. Sztuka partycypacyjna i polityka widowni", tłumaczenie: Jacek Staniszewski, Warszawa: Fundacja Nowej Kultury Bęc Zmiana, 2015. Florian Malzacher (red.), "Prawda jest konkretna. Artystyczne strategie w polityce. Podręcznik", tłumaczenie: Ewa Alicja Majewska, Kuba Szreder, Warszawa: Fundacja Nowej Kultury Bęc Zmiana, 2018. Strona internetowa: poradnik.ngo.pl |
|
| Uwagi: |
- |
|
Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2025/26" (w trakcie)
| Okres: | 2026-02-23 - 2026-09-20 |
PN WT ŚR CZ CW
PT |
| Typ zajęć: |
Ćwiczenia, 30 godzin
|
|
| Koordynatorzy: | Artur Duda, Aldona Kobus | |
| Prowadzący grup: | Aldona Kobus | |
| Lista studentów: | (nie masz dostępu) | |
| Zaliczenie: |
Przedmiot -
Zaliczenie na ocenę
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę |
|
| Skrócony opis: |
1. Zajęcia organizacyjne. Definicja zwrotu ludowego 2. Podstawy zwrotu ludowego 3. Społeczeństwo post-Solidarnościowe 4. Konflikty klasowe a niepamięć: „Rezać panów i księży” 5. Ludowe historie kobiet 6. Dawny gniew w nowej aranżacji. Resentymenty w późnej nowoczesności 7. Sarmatyzm plebejski. Resentymenty w późnej nowoczesności 8. Powieść neosarmacka – prawicowa fantastyka 9. Kryzys męskości resentymentem podszyty 10. Slavic booki i fantastyka słowiańska 11. Nowa ex-tradycja, czyli wynaleźć Polskę na nowo 12. Fantazmat pogańskiej przeszłości 13. Fantazmat Wielkiej Lechii 14. 1670 a sprawa polska |
|
| Pełny opis: |
1. Zajęcia organizacyjne. Definicja zwrotu ludowego 2. Podstawy zwrotu ludowego Przemysław Wielgosz, Antonina M. Tosiek, Sprawa chłopska a mainstream, Czas Kultury, 4, 2022, w: https://czaskultury.pl/artykul/sprawa-chlopska-a-mainstream/ 3. Społeczeństwo post-Solidarnościowe Przemysław Czapliński, Wspólnota wyobrażona. Literatura i doświadczenie Solidarności, w: tegoż, Polska do wymiany. Późna nowoczesność i nasze wielkie narracje, Warszawa 2009 (s.181-224). Referat 1: historia Solidarności jako ruchu robotniczego i społecznego. Co się stało z Anną Walentynowicz? 4. Konflikty klasowe a niepamięć: „Rezać panów i księży” Niepamięć (2015), Magdalena Bartecka, Producent: Stowarzyszenie Folkowisko i Muzeum Historii Polski, w: https://www.youtube.com/watch?v=aDiVKzl9hTU&t=1s Referat 2: powstanie ludowe i postać Jakuba Szeli w historii i w kulturze 5. Ludowe historie kobiet Referat 3: Fenomen książki „Chłopki. Opowieść o naszych babkach” Joanny Kuciel-Frydryszak (2023) 6. Dawny gniew w nowej aranżacji. Resentymenty w późnej nowoczesności R.U.T.A., Gore (2011), w: https://open.spotify.com/album/41wi1pk128FtEs1BASSpIY?si=ZIfSeOzXTVS3zM7eUmzN4w Referat 4: folk rock w Polsce 7. Sarmatyzm plebejski. Resentymenty w późnej nowoczesności Przemysław Czapliński, Sarmatyzm, uwłaszczenie mas i późna nowoczesność, w: Nowoczesność i sarmatyzm, red. P. Czapliński, Poznań 2011 (s. 189-214). 8. Powieść neosarmacka – prawicowa fantastyka Paweł Bohuszewicz, Powieść neosarmacka – aksjologia, ideologia, polityka, Litteraria Copernicana 45(1), 2023. Aldona Kobus, Sarmatopie. Formacja sarmacka w powieściach Jacka Komudy, Teksty Drugie 1, 2015. 9. Kryzys męskości resentymentem podszyty Aldona Kobus, Panowie bracia: męska tożsamość zbiorowa, antybohaterska i antynowoczesna. Obraz i funkcje męskości w neosarmackiej twórczości Jacka Komudy, Ergo. 10. Slavic booki i fantastyka słowiańska Brzóstowicz-Klajn, M. (2022). Moc Słowiańszczyzny, siła fantazmatu. Polonistyka. Innowacje, 16, 5-16. https://doi.org/10.14746/pi.2022.16.2 Żukowska, E. (2009). Mityczne struktury fantasy słowiańskiej. W: B. Trocha, T. Rajtaczak (red.), Fantastyczność i cudowność. Wokół źródeł fantasy (s. 207–218). Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego 11. Nowa ex-tradycja, czyli wynaleźć Polskę na nowo Żywiołak, Nowa Ex-tradycja (2008) 12. Fantazmat pogańskiej przeszłości Sapkowski, A. (1993). Piróg albo Nie ma złota w Szarych Górach, Nowa Fantastyka, 5(128). Pobrano z: https://sapkowskipl.wordpress.com/2017/03/17/pirog- albo-nie-ma-zlota-w-szarych-gorach/ Aldona Kobus, My Słowianie, Literatura Ludowa 13. Fantazmat Wielkiej Lechii Wójcik, A. (2019). Fantazmat Wielkiej Lechii. Jak pseudonauka zawładnęła umysłami Polaków. Wydawnictwo Napoleon V (fragmenty). 14. 1670 a sprawa polska Ireneusz Szczukowski, The 1670 TV Show as Seen by a Historian of Old Polish Literature Joanna Orzeł, Demolishing “the Dream of Might” of the Nobility of the Polish-Lithuanian Commonwealth, or on the Discussion Concerning the 1670 TV Show |
|
| Literatura: |
Przemysław Wielgosz, Antonina M. Tosiek, Sprawa chłopska a mainstream, Czas Kultury, 4, 2022, w: https://czaskultury.pl/artykul/sprawa-chlopska-a-mainstream/ Przemysław Czapliński, Wspólnota wyobrażona. Literatura i doświadczenie Solidarności, w: tegoż, Polska do wymiany. Późna nowoczesność i nasze wielkie narracje, Warszawa 2009 (s.181-224). Niepamięć (2015), Magdalena Bartecka, Producent: Stowarzyszenie Folkowisko i Muzeum Historii Polski, w: https://www.youtube.com/watch?v=aDiVKzl9hTU&t=1s R.U.T.A., Gore (2011), w: https://open.spotify.com/album/41wi1pk128FtEs1BASSpIY?si=ZIfSeOzXTVS3zM7eUmzN4w Przemysław Czapliński, Sarmatyzm, uwłaszczenie mas i późna nowoczesność, w: Nowoczesność i sarmatyzm, red. P. Czapliński, Poznań 2011 (s. 189-214). Paweł Bohuszewicz, Powieść neosarmacka – aksjologia, ideologia, polityka, Litteraria Copernicana 45(1), 2023. Aldona Kobus, Sarmatopie. Formacja sarmacka w powieściach Jacka Komudy, Teksty Drugie 1, 2015. Brzóstowicz-Klajn, M. (2022). Moc Słowiańszczyzny, siła fantazmatu. Polonistyka. Innowacje, 16, 5-16. https://doi.org/10.14746/pi.2022.16.2 Żukowska, E. (2009). Mityczne struktury fantasy słowiańskiej. W: B. Trocha, T. Rajtaczak (red.), Fantastyczność i cudowność. Wokół źródeł fantasy (s. 207–218). Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego Żywiołak, Nowa Ex-tradycja (2008) Sapkowski, A. (1993). Piróg albo Nie ma złota w Szarych Górach, Nowa Fantastyka, 5(128). Pobrano z: https://sapkowskipl.wordpress.com/2017/03/17/pirog- albo-nie-ma-zlota-w-szarych-gorach/ Wójcik, A. (2019). Fantazmat Wielkiej Lechii. Jak pseudonauka zawładnęła umysłami Polaków. Wydawnictwo Napoleon V (fragmenty). Ireneusz Szczukowski, The 1670 TV Show as Seen by a Historian of Old Polish Literature Joanna Orzeł, Demolishing “the Dream of Might” of the Nobility of the Polish-Lithuanian Commonwealth, or on the Discussion Concerning the 1670 TV Show |
|
| Uwagi: |
- |
|
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.
