Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu - Centralny punkt logowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Historia literatury rzymskiej

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 2501-s1KLS1Z-HLR Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0222) Historia i archeologia
Nazwa przedmiotu: Historia literatury rzymskiej
Jednostka: Wydział Humanistyczny
Grupy: Przedmioty obowiązkowe dla I roku - filologia klasyczna i studia śródziemnomorskie s1
Punkty ECTS i inne: 5.00
Język prowadzenia: polski
Wymagania wstępne:

Nie ma.

Rodzaj przedmiotu:

przedmiot obowiązkowy

Całkowity nakład pracy studenta:

1. Godziny kontaktowe: zajęcia wynikające z programu studiów ( 30 godz. zajęć synchronicznych on-line za pośrednictwem MS Teams) - 1 ECTS i konsultacje 25godz - 1 ECTS.

2. Praca własna studenta: czytanie obowiązujących lektur podanych w wykazie literatury oraz przygotowywanie się do egzaminu ( 60 godz.- 3 ECTS.


Efekty uczenia się - wiedza:

W 1 - ma zaawansowaną wiedzę o literaturze starożytnego Rzymu epoki archaicznej i cycerońskiej,o genologii czyli o powstawaniu i rozwoju na gruncie rzymskim gatunków literackich takich jak komedia, tragedia, satyra, epos historyczny,monografia historyczna, epylion, traktat filozoficzny, dzieło retoryczne. Posiada również podstawową wiedzę o najwybitniejszych twórcach tych dwóch epok oraz o ich najważniejszych dziełach zachowanych w całości lub tylko fragmentarycznie ( K - WO4 ).

W 2 - ma zaawansowaną wiedzę z zakresu literaturoznawstwa (K - W06)

Efekty uczenia się - umiejętności:

U 1 - umie umiejscowić poznawane utwory w ogólnym kontekście historyczno - kulturowym. To znaczy zna odnośnie do epoki archaicznej początki powstania Rzymu, okres królewski w jego dziejach oraz początki i rozwój systemu republikańskiego, a także przemiany społeczne i kulturowe towarzyszące tym przemianom politycznym. Potrafi także poprzez taki pryzmat odczytywać i interpretować utwory literackie pochodzące z tej epoki. Odnośnie zaś do epoki cycerońskiej zna burzliwe przemiany polityczno- społeczne w I wieku przed Chr., przede wszystkim wojny domowe, powstanie niewolników pod wodzą Spartakusa, spisek Katyliny, zabójstwo Cezara. Dzięki temu lepiej potrafi zrozumieć dorobek literacki Salustiusza i Cycerona, których twórczość rozwija się w tej epoce.( K - U07 ).

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne:

K 1- docenia tradycję i dziedzictwo kulturowe ludzkości oraz ma świadomość odpowiedzialności za zachowanie dziedzictwa kulturowego, szczególnie grecko - rzymskiego antyku ( K - KO3 ).

Metody dydaktyczne podające:

- wykład informacyjny (konwencjonalny)
- wykład konwersatoryjny

Metody dydaktyczne poszukujące:

- klasyczna metoda problemowa

Skrócony opis:

Wykład obejmuje dwie epoki literatury rzymskiej: okres archaiczny (od początków piśmiennictwa łacińskiego w VII i VI w. przed Chr., poprzez powstaniei literatury rzymskiej pod wpływem kultury greckiej ok. 240 r. przed Chr., następnie rozwój w II poł. III i w II w. aż po przełom II i I w. przed Chr.) oraz okres cyceroński (obejmujący okres od lat osiemdziesiątych I w. przed Chr. do śmierci Cycerona w 43 r. przed Chr.). W okresie archaicznym szczególne miejsce zajmują zachowane kompletnie komedie Plauta i Terencjusza, w okresie cycerońskim poza mowami, dialogami, listami i pozostałą twórczością Marka Tuliusza zwraca się szczególną uwagę również na lirykę i epylion Katullusa oraz nowatorski epos filozoficzny Lukrecjusza.

Pełny opis:

Cel zajęć:

Ukazanie dziejów literatury rzymskiej, która kształtowała się pod wpływem literatury greckiej i z jej inspiracji powstawała, najpierw poprzez tłumaczenie na język łaciński niektórych dzieł, zwłaszcza komedii, a potem jak poprzez wykorzystanie rodzimych zarodków, zwłaszcza poezji ludowej, rozwijała się, aby osiągnąć poziom dorównujący swojej poprzedniczce i wydać w pełni ukształtowanych twórców rodzimych, jak: Plaut, Terencjusz, Enniusz, Katon, Katullus, Lukrecjusz i wreszcie wielki Cyceron.

Treści:

Okres archaiczny:

Początki piśmiennictwa rzymskiego. Literatura rodzima do 241 roku przed Chr.; początki poezji; wiersz saturnijski. Początki prozy. Appiusz Klaudiusz Caecus - najstarszy pisarz rzymski. Przenikanie wpływów greckich do literatury rzymskiej. Poezja: Liwiusz Andronikus i Gnejusz Newiusz. Plaut i jego komedie. Kwintus Enniusz, Pakuwiusz i Cecyliusz Stacjusz. Proza. Początki historiografii. Marek Porcjusz Katon i jego dzieło. Literatura w latach 160 - 80 przed Chr. Poezja. Lucjusz Akcjusz. Publiusz Terencjusz Afer i jego komedie. Fabula togata. Fabula Atellana. Satyra rzymska. Twórczość satyryczna Lucyliusza. Inne rodzaje poezji. Proza. Historiografia. Wymowa. Pierwsi gramatycy i narodziny filologii.

Okres cyceroński:

Przemiany w życiu politycznym i kulturalnym w I wieku przed Chr.

Poezja. Neoterycy i poezja Katullusa. Lukrecjusz i jego dzieło De rerum natura. Proza. Historiografia: Cezar, Nepos, Salustiusz. Warron i jego dorobek naukowy. Marek Tulliusz Cyceron i jego twórczość. Biografia. Mowy z lat 81 - 66; z lat 66 - 59; z lat 57 - 52; z lat 46 - 43. Pisma retoryczne: De inventione, De oratore, Brutus, Orator, De optimo genere oratorum, Topica. Pisma filozoficzne. I okres działalności filozoficznej ( 54 - 51 ): De re publica, De legibus. II okres działalności filozoficznej: Paradoxa Stoicorum, Consolatio, Hortensius, Academici libri priores, De finibus bonorum et malorum, Tuscullanarum disputationum libri V, Cato Maior de senectute, Leliusz de amicitia. Korespondencja (czas wydania listów, adresaci).

Literatura:

Obowiązkowa lektura dzieł w przekładzie na język polski:

Z literatury archaicznej:

Plaut, Komedie: Zołnierz samochwał, Osły. Przekład E. Skwara, Warszawa 2002 - 2004.

Terencjusz, Komedie; Bracia, Eunuch,Przekład E. Skwara, Warszawa 2006.

Katon, O gospodarstwie rolnym, przeł. I. Mikołajczyk, Toruń 2009.

Z literatury okresu cycerońskiego:

Nepos Żywoty sławnych mężów, przekład zbiorowy, Warszawa 1974.

Cezar, Wojna galijska,ks. 1 w: Corpus Caesarianum, tłumaczenie i oprac. E. Konik i W. Nowosielska, Wrocław 2003.

Salustiusz, Sprzysiężenie Katyliny, przekład K. Kumaniecki, Warszawa 1947.

Katullus, Poezje wszystkie. Przekład AG. Franczak,A. Klęczar, Kraków 2013.

Lukrecjusz, O naturze wszechrzeczy, przekład E. Szymański, Warszawa 1957.

Cyceron, Brutus, przeł. M. Nowak, Warszawa 2008.

Cyceron, Katon o starości, przeł. w. Klimas, Kraków 1995.

Cyceron, Mowy, przeł. St. Kołodziejczyk, J. Mrówkówna, T. Turkowska, Kęty 1998 (s. 5-41 i 117-129).

Cyceron, O mówcy, przeł. B. Awianowicz, Kęty 2010 (wstęp: s. 10-27, ks. I 1-23: s. 43-57, II 1-11: s. 233-239, II 216-290: a. 401-469, ks. III 1-16: s. 525-535).

Warron, O gospodarstwie rolnym, przeł. I. Mikołajczyk, Wrocław 1991 (jedna księga do wyboru).

Wybrana literatura przedmiotu:

M. Cytowska, H. Szelest, L. Rychlewska, Literatura rzymska. Okres archaiczy, Warszawa 1996.

S. Greenblatt, Zwrot. Jak zaczął się renesans, Warszawa 2012 (rozdz. w poszukiwaniu Lukrecjusza - s. 66-98).

K. Kumaniecki, Historia literatury rzymskiej. Okres cyceroński, Warszawa 1977.

K. Kumaniecki, Cyceron i jego współcześni, Warszawa 1989.

E. Skwara, Historia komedii rzymskiej, Warszawa 2001.

E. Skwara, Komedia według Terencjusza, Warszawa-Toruń 20

Metody i kryteria oceniania:

Egzamin ustny obejmuje literaturę archaiczną i epoki cycerońskiej. Na egzaminie sprawdzana jest znajomość lektur w przekładzie przypisanych do każdej z tych dwóch epok literackich. Jedno pytanie dotyczy znajomości wskazanego przez egzaminatora dzieła jednego z autorów z listy lektur wskazanych w literaturze przedmiotu powyżej. Następnie zadawane są trzy pytania obejmujące zagadnienia wskazane w opisie przedmiotu, które mają sprawdzić efekty kształcenia wg pól: wiedza W 1 i W 2; umiejętności U 1; kompetencje społeczne K 1.

Praktyki zawodowe:

Nie dotyczy.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2020/21" (zakończony)

Okres: 2020-10-01 - 2021-02-21
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Bartosz Awianowicz, Barbara Bibik
Prowadzący grup: Bartosz Awianowicz
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Konwersatorium - Egzamin
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.