Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu - Centralny punkt logowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Chemia w konserwacji zabytków

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 1402-CHE-1L-SJ Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0218) Interdyscyplinarne programy i kwalifikacje związane ze sztuką
Nazwa przedmiotu: Chemia w konserwacji zabytków
Jednostka: Instytut Zabytkoznawstwa i Konserwatorstwa
Grupy: Przedmioty obowiązkowe - 1 rok, sem. letni - Konserwacja i restauracja dzieł sztuki (sj)
Punkty ECTS i inne: 0 LUB 4.00 (w zależności od programu)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Wymagania wstępne:

Wiadomości z dziedziny chemii z zakresu programu nauczania w szkole średniej oraz z przedmiotu "Chemia w konserwacji zabytków' (semestr zimowy).

Rodzaj przedmiotu:

przedmiot obowiązkowy

Całkowity nakład pracy studenta:

Godziny kontaktowe: 45 godzin.


Godziny niekontaktowe: 75 godzin, w tym:

a) czas poświęcony na indywidualną pracę studenta – zebranie niezbędnych materiałów do zajęć oraz zapoznanie się z wymaganą literaturą (wybrane fragmenty): 30 godzin,

b) czas wymagany do przygotowania się i do uczestnictwa w procesie oceniania – stałe, bieżące przyswajanie i powtarzanie materiału z zajęć (egzamin). Przygotowanie sprawozdania z przeprowadzonego doświadczenia, przygotowanie do testu oraz krótkich prac pisemnych (zaliczenie na ocenę): 45 godzin.


Łącznie: 120 godzin.

Efekty uczenia się - wiedza:

W1: Zna podstawowe mechanizmy oddziaływania fizycznych i chemicznych czynników na materię zabytkową. Potrafi opisać podstawowe reakcje chemiczne, procesy fizyczne przebiegające w obiektach zabytkowych pod wpływem czynników ekspozycyjnych (K_W05).


W2: Posiada elementarną wiedzę w zakresie budowy i właściwości oryginalnej materii zabytkowej oraz materiałów wtórnych stosowanych w zabiegach konserwatorskich. Wykorzystuje badania, bazujące na zjawiskach fizycznych i/lub reakcjach chemicznych, do oceny właściwości materii zabytkowej (K_W06).


W3: Posiada elementarną wiedzę o bezpieczeństwie i higienie pracy z podstawowymi odczynnikami chemicznymi czy badaniami dotyczącymi właściwości materii zabytkowej (K_W13).

Efekty uczenia się - umiejętności:

U1: Posiada elementarną umiejętność wykorzystania wiedzy z zakresu nauk chemicznych dla dalszych działań konserwatorskich (K_U04).


U2: Potrafi prawidłowo dobrać odczynniki chemiczne i proste metody badawcze w celu ograniczenia ich niszczącego działania na materię zabytkową (K_U06).


U3: Potrafi zaplanować, zinterpretować i powiązać wyniki przeprowadzonych badań, bazujących na zjawiskach fizycznych i/lub reakcjach chemicznych w celu ustalenia właściwości materii zabytkowej (K_U08).


U4: Posiada umiejętność samodzielnej pracy laboratoryjnej oraz do współdziałania z innymi osobami w ramach prac zespołowych (K_U17).


U5: Posiada umiejętność przygotowania prac pisemnych i wystąpień ustnych związanych z przeprowadzonymi doświadczeniami i eksperymentami (K_U18).

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne:

K1: Ma świadomość i rozumie aspekty oraz skutki działań związanych z użytymi odczynnikami chemicznymi, metodami badawczymi na obiektach zabytkowych, środowisku naturalnym, ma świadomość związanej z tym odpowiedzialności za podejmowane decyzje (K_K03).


K2: Ma świadomość poziomu swojej wiedzy, rozumie potrzebę dalszego kształcenia oraz włączania specjalistów z innych dziedzin do rozwiązywania szczególnie złożonych zagadnień (K_K05).

Metody dydaktyczne:

Wykład problemowo – aktywizujący w postaci prelekcji połączonej z prezentacją multimedialną i dyskusją ze studentami koordynowanej przez prowadzącego.


Pracownia – indywidualna i grupowa praca studentów pod kierunkiem prowadzącego wzbogacona o metodę podająca, wyjaśnienie niezrozumiałych treści niezbędnych do dalszego prawidłowego przebiegu doświadczenia.

Metody dydaktyczne eksponujące:

- pokaz

Metody dydaktyczne podające:

- opis
- pogadanka
- wykład problemowy

Metody dydaktyczne poszukujące:

- ćwiczeniowa
- doświadczeń
- klasyczna metoda problemowa
- laboratoryjna
- obserwacji

Skrócony opis:

W ramach przedmiotu "Chemia w konserwacji zabytków" studenci zapoznają się z budową i właściwościami substancji pochodzenia nieorganicznego i organicznego.

Pełny opis:

Wykład z chemii ma za zadanie uporządkować wiedzę chemiczną na poziomie szkoły średniej i ukierunkować ją na problematykę związaną z budową i właściwościami substancji organicznych występujących w obiektach zabytkowych lub stosowanych podczas realizacji konserwatorskich.

Wykład 1-3

Wprowadzenie do chemii organicznej. Rozpuszczanie spoiw w cieczach organicznych.

Wykład 4-5

Tłuszcze, kwasy tłuszczowe, mydła - klasyfikacja właściwości i zastosowanie.

Wykład 6-7

Budowa i właściwości celulozy.

Wykład 8-9

Budowa i właściwości celulozy.

Wykład 10-11

Zastosowanie wosków w konserwacji zabytków.

Wykład 12-13

Oleje - klasyfikacja i budowa.

Wykład 14-15

Białko jako spoiwo w konserwacji zabytków.

Pracownia poświęcona jest praktycznemu zastosowaniu wiedzy teoretycznej zdobytej na wykładach, rozwoju umiejętności manualnych studenta, opanowaniu metodyki wykonywania prostych doświadczeń związanych z badaniem właściwości cieczy oraz ciał stałych, m.in. oznaczenia podatności materii na czynniki niszczące (oznaczenie szybkości kapilarnego przemieszczania się wody, higroskopijności czy stężenia soli rozpuszczalnych w wodzie).

Pracownia 1

Zapoznanie się z zasadami BHP i regulaminem pracy w laboratorium.

Pracownia 2

Podstawowe wyposażenie laboratorium.

Pracownia 3

Waga i pipeta – ćwiczenia praktyczne.

Pracownia 4

Stężenie roztworu. Sporządzenie roztworu o danym stężeniu przez rozpuszczenie substancji stałej.

Pracownia 5

Stężenie roztworu. Sporządzenie roztworu o danym stężeniu przez rozcieńczenie roztworu stężonego.

Pracownia 6

Pomiar pH roztworów. Dysocjacja elektrolityczna.

Pracownia 7

Pomiar pH roztworów soli o określonym składzie. Hydroliza soli.

Pracownia 8

Kolokwium

Pracownia 9

Badanie właściwości cieczy. Wyznaczanie gęstości cieczy.

Pracownia 10

Badanie właściwości cieczy. Wyznaczanie lepkości cieczy.

Pracownia 11

Badanie właściwości cieczy. Wyznaczanie napięcia powierzchniowego cieczy.

Pracownia 12

Badanie właściwości materiałów porowatych. Badanie zdolności kapilarnego podciągania się wody w materiałach porowatych.

Pracownia 13

Badanie właściwości materiałów porowatych. Badanie zdolności kapilarnego podciągania się substancji organicznych w materiałach porowatych.

Pracownia 14

Badanie wpływu soli rozpuszczalnych w wodzie na właściwości materiałów porowatych. Badanie stopnia zasolenia materiałów porowatych.

Pracownia 15

Badanie wpływu soli rozpuszczalnych w wodzie na właściwości materiałów porowatych. Badanie wilgotności i higroskopijności materiałów porowatych.

Literatura:

Literatura obowiązkowa (wybrane treści):

M. Litwin, S. Styka-Wlazło, J. Szymońska To jest chemia. Część 2 Chemia organiczna. Podręcznik dla liceum ogólnokształcącego i technikum. Zakres rozszerzony, Wydawnictwo: Nowa Era, 2016.

Zabytki kamienne i metalowe, ich niszczenie i konserwacja profilaktyczna, pod redakcją W. Domasłowskiego, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2011.

W. Sobucki, Konserwacja papieru zagadnienia chemiczne, Wydawnictwo: Biblioteka Narodowa, 2013.

W. Ślesiński. Techniki malarskie spoiwa organiczne, Wydawnictwo Arkady Warszawa 1984.

P. W. Atkins, Chemia fizyczna, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001.

Literatura uzupełniająca (wybrane treści):

J. Bryłka, W. Lewandowski, R. Świsłocka Renata, Repetytorium z chemii nieorganicznej i organicznej, Wydawnictwo Politechniki Białostockiej, 2002.

A. Bielański, Chemia ogólna i nieorganiczna, Wydawnictwo Naukowe PWN 2021.

P. Graham, Krótkie wykłady. Chemia organiczna, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2002.

S. Chłądzyński, Spoiwa gipsowe w budownictwie, Wydawnictwo: Grupa Medium, 2008.

W. Domasłowski, Wapno dyspergowane - spoiwo zapraw i farb, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2014.

Justyna Jaroszyńska-Wolińska, Chemia w laboratorium budownictwa, Wydawnictwo Politechniki Lubelskiej, 2011.

J. Minczewski, Z Marczenko, Chemia analityczna T.1, Podstawy teoretyczne i analiza jakościowa, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2010.

J. Minczewski, Z Marczenko, Chemia analityczna T.2 Chemiczne metody analizy ilościowej, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2010.

M. Doerner, Materiały malarskie i ich zastosowanie, Wydawnictwo Arkady 2017.

S. Anastasiu, E. Jelenescu, Środki powierzchniowo czynne, Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 1973.

J.F. Rabek, Polimery. Otrzymywanie, metody badawcze, zastosowanie, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2013.

J.Hoplińsk, Farby i spoiwa malarskie, Wydawnictwo: Ossolineum, 1990.

I.S.Ochrimienko, W.W. Wierchołancew, Chemia i technologia substancji błonotwórczych, Wydawnictwo: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne 1982.

J. Olszewska-Świetlik, N.Gruszczyk, Technologia i technika malarska wybranych temper kazeinowych w malarstwie sztalugowym, Acta Universitatis Nicolai Copernici Zabytkoznawstwo i Konserwatorstwo (43):361.

T. Kozielec, J. Karbowska-Berent, Wykrywanie kleju żywicznego w papierowych podłożach zabytkowych fotografii oraz ich oprawach, Acta Universitatis Nicolai Copernici Zabytkoznawstwo i Konserwatorstwo (45):459.

K. Szczepińska, Historycznie stosowane impregnaty do wzmacniania zniszczonego drewna polichromowanego- próba przeglądu. Część I: Impregnaty naturalne, Acta Universitatis Nicolai Copernici Zabytkoznawstwo i Konserwatorstwo (45):569.

G. Jaworski, E. Mirowska, M. Poksińska, Zastosowanie chromatografii bibułowej do identyfikacji spoiw olejnych w zabytkowych obiektach polichromowanych, Ochrona Zabytków 31/3 (122):175.

R. Biliński, Badania spoiw malowideł olejnych oraz mikroanalityczne metody ich identyfikacji, Ochrona Zabytków 22/1 (84):19.

A. Podgórski, A. Tomaszewska-Szewczyk, Szylkret, bioorganiczny materiał w rzemiośle artystycznym – zagadnienia z zakresu materiałoznawstwa, technologii i stosowanych technik dekoracyjnych oraz niszczenie, Acta Universitatis Nicolai Copernici Zabytkoznawstwo i Konserwatorstwo (46):449.

A. Podgórski, S. Stawowska, A. Tomaszewska-Szewczyk, Materiały do zabezpieczania i regeneracji szylkretu,Acta Universitatis Nicolai Copernici Zabytkoznawstwo i Konserwatorstwo (48):381.

Metody i kryteria oceniania:

Pracownia (W1-W3, U1-U5, K1)

Zaliczenie na ocenę po semestrze drugim. Ocena sprawozdań z przeprowadzonych badań laboratoryjnych, przygotowanych przez studenta. Sprawozdania oceniane są w skali od 0 do 5 punktów. Jest to sumaryczna liczba punktów za właściwe, poprawne i trafne: podstawy teoretyczne, obliczenia oraz wnioski z przeprowadzonego doświadczenia.

Krótkie prace pisemne, oceniane w skali od 0 do 2 punktów.

Kolokwium obejmujące zagadnienia omawiane w trakcie zajęć w laboratorium – 20 punktów.

Kryteria oceniania:

Na ocenę końcową z pracowni składa się sumaryczna liczba punktów uzyskanych z kolokwium, ze sprawozdań z samodzielnie wykonanych przez studenta ćwiczeń, krótkich prac pisemnych.

wynik 91% i powyżej – ocena 5,0

wynik 81-90% – ocena 4,5

wynik 71%-80% – ocena 4,0

wynik 61-70%– ocena 3,5

wynik 51-60%– ocena 3,0

wynik 50% i poniżej– ocena 2,0.

Wykład (W1-W3, U1-U2, K1-K2)

Egzamin po drugim semestrze, podstawą zaliczenia jest pozytywna ocena, uzyskanie co najmniej 51% punktów z pisemnego testu (pytania otwarte) sprawdzającego wiedzę przekazaną w czasie wykładów w semestrze zimowym i letnim. Pytania są oceniane w skali 0 - 1 punkt.

wynik 91% i powyżej – ocena 5,0

wynik 81-90% – ocena 4,5

wynik 71%-80% – ocena 4,0

wynik 61-70%– ocena 3,5

wynik 51-60%– ocena 3,0

wynik 50% i poniżej– ocena 2,0.

Praktyki zawodowe:

Nie dotyczy

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2017/18" (zakończony)

Okres: 2018-02-26 - 2018-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Pracownia, 30 godzin więcej informacji
Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Jadwiga Łukaszewicz, Andrzej Podgórski
Prowadzący grup: Jadwiga Łukaszewicz, Andrzej Podgórski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Pracownia - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Egzamin
Skrócony opis:

W ramach przedmiotu "Chemia w konserwacji zabytków" studenci zapoznają się z budową i właściwościami substancji nieorganicznych (I semestr) oraz organicznych (II semestr) występujących w obiektach zabytkowych lub stosowanych podczas realizowanych prac konserwatorskich. Przedmiot realizowany jest w dwóch formach: wykładu (dwa semestry I i II) i pracowni (jeden semestr - II).

Pełny opis:

W ramach wykładu w części ogólnej omawiane są podstawowe budowa związków organicznych, jej wpływ na właściwości materii organicznej, proces rozpuszczania, właściwości roztworów. W części szczegółowej natomiast budowa, właściwości rozpuszczalników organicznych, tłuszczów, w tym olejów schnących i półschnących, jako spoiw malarskich, wosków, mydeł rozpuszczalnych i nierozpuszczalnych w wodzie, celulozy i białek. Ponadto przy każdej grupie substancji omawiane są czynniki korozyjne oraz mechanizm korozji, które wpływają na stan zachowania materii zabytkowej.

Ćwiczenia laboratoryjne poświęcone są praktycznemu zastosowaniu wiedzy teoretycznej zdobytej na wykładach, rozwoju umiejętności manualnych studenta, opanowaniu metodyki wykonywania prostych doświadczeń związanych z badaniem właściwości cieczy oraz ciał stałych, m.in. oznaczenia podatności materii na czynniki niszczące (oznaczenie szybkości kapilarnego przemieszczania się wody, higroskopijności czy stężenia soli rozpuszczalnych w wodzie).

Przedmiot Chemia w Konserwacji Zabytków (pracownia) obejmuje przygotowanie studentów do pracy w laboratorium oraz powtórzenie materiału z zakresu chemii nieorganicznej i ogólnej. Wymagania wstępne wobec studenta to wiedza z zakresu chemii ze szkoły średniej oraz wykładu "chemia w konserwacji zabytków".

Literatura:

Literatura

A. Bielański, Chemia ogólna i nieorganiczna, wydania różne.

Profilaktyczna konserwacja kamiennych obiektów zabytkowych, skrypt UMK pod redakcją prof. W. Domasłowskiego, wydania różne.

Zabytki kamienne i metalowe, ich niszczenie i konserwacja profilaktyczna, skrypt pod redakcją Wiesława Domasłowskiego, Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń, 2011.

E. Szłyk, M. Kurzawa, A. Szydlowska-Czerniak, Ilościowa analiza chemiczna, UMCS, 2003.

A. Cygański, Chemiczne metody analizy ilościowej, WNT, Warszawa, 1999.

J. Minczewski, Z Marczenko, Chemia analityczna t.1 Podstawy teoretyczne i analiza jakościowa, PWN, Warszawa, 2010.

J. Minczewski, Z Marczenko, Chemia analityczna t.2 Chemiczne metody analizy ilościowej, PWN, Warszawa, 2010.

P.W. Atkins, Chemia fizyczna, PWN, Warszawa, 2001.

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2018/19" (zakończony)

Okres: 2019-02-25 - 2019-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Pracownia, 30 godzin więcej informacji
Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Andrzej Podgórski
Prowadzący grup: Marta Chylińska, Andrzej Podgórski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Pracownia - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Egzamin
Skrócony opis:

Identyczny jak w opisie ogólnym przedmiotu.

Pełny opis:

Identyczny jak w opisie ogólnym przedmiotu.

Literatura:

Identyczna jak w opisie ogólnym przedmiotu.

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2019/20" (zakończony)

Okres: 2020-02-29 - 2020-09-20
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Pracownia, 30 godzin więcej informacji
Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Andrzej Podgórski
Prowadzący grup: Marta Chylińska, Andrzej Podgórski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Pracownia - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Egzamin
Skrócony opis:

Identyczny jak w opisie ogólnym przedmiotu.

Pełny opis:

Identyczny jak w opisie ogólnym przedmiotu.

Literatura:

Identyczna jak w opisie ogólnym przedmiotu.

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2020/21" (zakończony)

Okres: 2021-02-22 - 2021-09-20
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Pracownia, 30 godzin więcej informacji
Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Andrzej Podgórski
Prowadzący grup: Andrzej Podgórski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Pracownia - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Egzamin
Skrócony opis:

W ramach przedmiotu "Chemia w konserwacji zabytków" studenci zapoznają się z budową i właściwościami substancji pochodzenia nieorganicznego i organicznego.

Pełny opis:

Wykład z chemii ma za zadanie uporządkować wiedzę chemiczną na poziomie szkoły średniej i ukierunkować ją na problematykę związaną z budową i właściwościami substancji organicznych występujących w obiektach zabytkowych lub stosowanych podczas realizacji konserwatorskich.

Wykład 1-3

Wprowadzenie do chemii organicznej. Rozpuszczanie spoiw w cieczach organicznych.

Wykład 4-5

Tłuszcze, kwasy tłuszczowe, mydła - klasyfikacja właściwości i zastosowanie.

Wykład 6-7

Budowa i właściwości celulozy.

Wykład 8-9

Budowa i właściwości celulozy.

Wykład 10-11

Zastosowanie wosków w konserwacji zabytków.

Wykład 12-13

Oleje - klasyfikacja i budowa.

Wykład 14-15

Białko jako spoiwo w konserwacji zabytków.

Pracownia poświęcona jest praktycznemu zastosowaniu wiedzy teoretycznej zdobytej na wykładach, rozwoju umiejętności manualnych studenta, opanowaniu metodyki wykonywania prostych doświadczeń związanych z badaniem właściwości cieczy oraz ciał stałych, m.in. oznaczenia podatności materii na czynniki niszczące (oznaczenie szybkości kapilarnego przemieszczania się wody, higroskopijności czy stężenia soli rozpuszczalnych w wodzie).

Pracownia 1

Zapoznanie się z zasadami BHP i regulaminem pracy w laboratorium.

Pracownia 2

Podstawowe wyposażenie laboratorium.

Pracownia 3

Waga i pipeta – ćwiczenia praktyczne.

Pracownia 4

Stężenie roztworu. Sporządzenie roztworu o danym stężeniu przez rozpuszczenie substancji stałej.

Pracownia 5

Stężenie roztworu. Sporządzenie roztworu o danym stężeniu przez rozcieńczenie roztworu stężonego.

Pracownia 6

Pomiar pH roztworów. Dysocjacja elektrolityczna.

Pracownia 7

Pomiar pH roztworów soli o określonym składzie. Hydroliza soli.

Pracownia 8

Kolokwium

Pracownia 9

Badanie właściwości cieczy. Wyznaczanie gęstości cieczy.

Pracownia 10

Badanie właściwości cieczy. Wyznaczanie lepkości cieczy.

Pracownia 11

Badanie właściwości cieczy. Wyznaczanie napięcia powierzchniowego cieczy.

Pracownia 12

Badanie właściwości materiałów porowatych. Badanie zdolności kapilarnego podciągania się wody w materiałach porowatych.

Pracownia 13

Badanie właściwości materiałów porowatych. Badanie zdolności kapilarnego podciągania się substancji organicznych w materiałach porowatych.

Pracownia 14

Badanie wpływu soli rozpuszczalnych w wodzie na właściwości materiałów porowatych. Badanie stopnia zasolenia materiałów porowatych.

Pracownia 15

Badanie wpływu soli rozpuszczalnych w wodzie na właściwości materiałów porowatych. Badanie wilgotności i higroskopijności materiałów porowatych.

Literatura:

Literatura obowiązkowa (wybrane treści):

M. Litwin, S. Styka-Wlazło, J. Szymońska To jest chemia. Część 2 Chemia organiczna. Podręcznik dla liceum ogólnokształcącego i technikum. Zakres rozszerzony, Wydawnictwo: Nowa Era, 2016.

Zabytki kamienne i metalowe, ich niszczenie i konserwacja profilaktyczna, pod redakcją W. Domasłowskiego, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2011.

W. Sobucki, Konserwacja papieru zagadnienia chemiczne, Wydawnictwo: Biblioteka Narodowa, 2013.

W. Ślesiński. Techniki malarskie spoiwa organiczne, Wydawnictwo Arkady Warszawa 1984.

P. W. Atkins, Chemia fizyczna, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001.

Literatura uzupełniająca (wybrane treści):

J. Bryłka, W. Lewandowski, R. Świsłocka Renata, Repetytorium z chemii nieorganicznej i organicznej, Wydawnictwo Politechniki Białostockiej, 2002.

A. Bielański, Chemia ogólna i nieorganiczna, Wydawnictwo Naukowe PWN 2021.

P. Graham, Krótkie wykłady. Chemia organiczna, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2002.

S. Chłądzyński, Spoiwa gipsowe w budownictwie, Wydawnictwo: Grupa Medium, 2008.

W. Domasłowski, Wapno dyspergowane - spoiwo zapraw i farb, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2014.

Justyna Jaroszyńska-Wolińska, Chemia w laboratorium budownictwa, Wydawnictwo Politechniki Lubelskiej, 2011.

J. Minczewski, Z Marczenko, Chemia analityczna T.1, Podstawy teoretyczne i analiza jakościowa, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2010.

J. Minczewski, Z Marczenko, Chemia analityczna T.2 Chemiczne metody analizy ilościowej, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2010.

M. Doerner, Materiały malarskie i ich zastosowanie, Wydawnictwo Arkady 2017.

S. Anastasiu, E. Jelenescu, Środki powierzchniowo czynne, Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 1973.

J.F. Rabek, Polimery. Otrzymywanie, metody badawcze, zastosowanie, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2013.

J.Hoplińsk, Farby i spoiwa malarskie, Wydawnictwo: Ossolineum, 1990.

I.S.Ochrimienko, W.W. Wierchołancew, Chemia i technologia substancji błonotwórczych, Wydawnictwo: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne 1982.

J. Olszewska-Świetlik, N.Gruszczyk, Technologia i technika malarska wybranych temper kazeinowych w malarstwie sztalugowym, Acta Universitatis Nicolai Copernici Zabytkoznawstwo i Konserwatorstwo (43):361.

T. Kozielec, J. Karbowska-Berent, Wykrywanie kleju żywicznego w papierowych podłożach zabytkowych fotografii oraz ich oprawach, Acta Universitatis Nicolai Copernici Zabytkoznawstwo i Konserwatorstwo (45):459.

K. Szczepińska, Historycznie stosowane impregnaty do wzmacniania zniszczonego drewna polichromowanego- próba przeglądu. Część I: Impregnaty naturalne, Acta Universitatis Nicolai Copernici Zabytkoznawstwo i Konserwatorstwo (45):569.

G. Jaworski, E. Mirowska, M. Poksińska, Zastosowanie chromatografii bibułowej do identyfikacji spoiw olejnych w zabytkowych obiektach polichromowanych, Ochrona Zabytków 31/3 (122):175.

R. Biliński, Badania spoiw malowideł olejnych oraz mikroanalityczne metody ich identyfikacji, Ochrona Zabytków 22/1 (84):19.

A. Podgórski, A. Tomaszewska-Szewczyk, Szylkret, bioorganiczny materiał w rzemiośle artystycznym – zagadnienia z zakresu materiałoznawstwa, technologii i stosowanych technik dekoracyjnych oraz niszczenie, Acta Universitatis Nicolai Copernici Zabytkoznawstwo i Konserwatorstwo (46):449.

A. Podgórski, S. Stawowska, A. Tomaszewska-Szewczyk, Materiały do zabezpieczania i regeneracji szylkretu,Acta Universitatis Nicolai Copernici Zabytkoznawstwo i Konserwatorstwo (48):381.

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2021/22" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2022-02-21 - 2022-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Pracownia, 30 godzin więcej informacji
Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Andrzej Podgórski
Prowadzący grup: Andrzej Podgórski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Pracownia - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Egzamin
Skrócony opis:

W ramach przedmiotu "Chemia w konserwacji zabytków" studenci zapoznają się z budową i właściwościami substancji pochodzenia nieorganicznego i organicznego.

Pełny opis:

Wykład z chemii ma za zadanie uporządkować wiedzę chemiczną na poziomie szkoły średniej i ukierunkować ją na problematykę związaną z budową i właściwościami substancji organicznych występujących w obiektach zabytkowych lub stosowanych podczas realizacji konserwatorskich.

Wykład 1-3

Wprowadzenie do chemii organicznej. Rozpuszczanie spoiw w cieczach organicznych.

Wykład 4-5

Tłuszcze, kwasy tłuszczowe, mydła - klasyfikacja właściwości i zastosowanie.

Wykład 6-7

Budowa i właściwości celulozy.

Wykład 8-9

Budowa i właściwości celulozy.

Wykład 10-11

Zastosowanie wosków w konserwacji zabytków.

Wykład 12-13

Oleje - klasyfikacja i budowa.

Wykład 14-15

Białko jako spoiwo w konserwacji zabytków.

Pracownia poświęcona jest praktycznemu zastosowaniu wiedzy teoretycznej zdobytej na wykładach, rozwoju umiejętności manualnych studenta, opanowaniu metodyki wykonywania prostych doświadczeń związanych z badaniem właściwości cieczy oraz ciał stałych, m.in. oznaczenia podatności materii na czynniki niszczące (oznaczenie szybkości kapilarnego przemieszczania się wody, higroskopijności czy stężenia soli rozpuszczalnych w wodzie).

Pracownia 1

Zapoznanie się z zasadami BHP i regulaminem pracy w laboratorium.

Pracownia 2

Podstawowe wyposażenie laboratorium.

Pracownia 3

Waga i pipeta – ćwiczenia praktyczne.

Pracownia 4

Stężenie roztworu. Sporządzenie roztworu o danym stężeniu przez rozpuszczenie substancji stałej.

Pracownia 5

Stężenie roztworu. Sporządzenie roztworu o danym stężeniu przez rozcieńczenie roztworu stężonego.

Pracownia 6

Pomiar pH roztworów. Dysocjacja elektrolityczna.

Pracownia 7

Pomiar pH roztworów soli o określonym składzie. Hydroliza soli.

Pracownia 8

Kolokwium

Pracownia 9

Badanie właściwości cieczy. Wyznaczanie gęstości cieczy.

Pracownia 10

Badanie właściwości cieczy. Wyznaczanie lepkości cieczy.

Pracownia 11

Badanie właściwości cieczy. Wyznaczanie napięcia powierzchniowego cieczy.

Pracownia 12

Badanie właściwości materiałów porowatych. Badanie zdolności kapilarnego podciągania się wody w materiałach porowatych.

Pracownia 13

Badanie właściwości materiałów porowatych. Badanie zdolności kapilarnego podciągania się substancji organicznych w materiałach porowatych.

Pracownia 14

Badanie wpływu soli rozpuszczalnych w wodzie na właściwości materiałów porowatych. Badanie stopnia zasolenia materiałów porowatych.

Pracownia 15

Badanie wpływu soli rozpuszczalnych w wodzie na właściwości materiałów porowatych. Badanie wilgotności i higroskopijności materiałów porowatych.

Literatura:

Literatura obowiązkowa (wybrane treści):

M. Litwin, S. Styka-Wlazło, J. Szymońska To jest chemia. Część 2 Chemia organiczna. Podręcznik dla liceum ogólnokształcącego i technikum. Zakres rozszerzony, Wydawnictwo: Nowa Era, 2016.

Zabytki kamienne i metalowe, ich niszczenie i konserwacja profilaktyczna, pod redakcją W. Domasłowskiego, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2011.

W. Sobucki, Konserwacja papieru zagadnienia chemiczne, Wydawnictwo: Biblioteka Narodowa, 2013.

W. Ślesiński. Techniki malarskie spoiwa organiczne, Wydawnictwo Arkady Warszawa 1984.

P. W. Atkins, Chemia fizyczna, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001.

Literatura uzupełniająca (wybrane treści):

J. Bryłka, W. Lewandowski, R. Świsłocka Renata, Repetytorium z chemii nieorganicznej i organicznej, Wydawnictwo Politechniki Białostockiej, 2002.

A. Bielański, Chemia ogólna i nieorganiczna, Wydawnictwo Naukowe PWN 2021.

P. Graham, Krótkie wykłady. Chemia organiczna, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2002.

S. Chłądzyński, Spoiwa gipsowe w budownictwie, Wydawnictwo: Grupa Medium, 2008.

W. Domasłowski, Wapno dyspergowane - spoiwo zapraw i farb, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2014.

Justyna Jaroszyńska-Wolińska, Chemia w laboratorium budownictwa, Wydawnictwo Politechniki Lubelskiej, 2011.

J. Minczewski, Z Marczenko, Chemia analityczna T.1, Podstawy teoretyczne i analiza jakościowa, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2010.

J. Minczewski, Z Marczenko, Chemia analityczna T.2 Chemiczne metody analizy ilościowej, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2010.

M. Doerner, Materiały malarskie i ich zastosowanie, Wydawnictwo Arkady 2017.

S. Anastasiu, E. Jelenescu, Środki powierzchniowo czynne, Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 1973.

J.F. Rabek, Polimery. Otrzymywanie, metody badawcze, zastosowanie, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2013.

J.Hoplińsk, Farby i spoiwa malarskie, Wydawnictwo: Ossolineum, 1990.

I.S.Ochrimienko, W.W. Wierchołancew, Chemia i technologia substancji błonotwórczych, Wydawnictwo: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne 1982.

J. Olszewska-Świetlik, N.Gruszczyk, Technologia i technika malarska wybranych temper kazeinowych w malarstwie sztalugowym, Acta Universitatis Nicolai Copernici Zabytkoznawstwo i Konserwatorstwo (43):361.

T. Kozielec, J. Karbowska-Berent, Wykrywanie kleju żywicznego w papierowych podłożach zabytkowych fotografii oraz ich oprawach, Acta Universitatis Nicolai Copernici Zabytkoznawstwo i Konserwatorstwo (45):459.

K. Szczepińska, Historycznie stosowane impregnaty do wzmacniania zniszczonego drewna polichromowanego- próba przeglądu. Część I: Impregnaty naturalne, Acta Universitatis Nicolai Copernici Zabytkoznawstwo i Konserwatorstwo (45):569.

G. Jaworski, E. Mirowska, M. Poksińska, Zastosowanie chromatografii bibułowej do identyfikacji spoiw olejnych w zabytkowych obiektach polichromowanych, Ochrona Zabytków 31/3 (122):175.

R. Biliński, Badania spoiw malowideł olejnych oraz mikroanalityczne metody ich identyfikacji, Ochrona Zabytków 22/1 (84):19.

A. Podgórski, A. Tomaszewska-Szewczyk, Szylkret, bioorganiczny materiał w rzemiośle artystycznym – zagadnienia z zakresu materiałoznawstwa, technologii i stosowanych technik dekoracyjnych oraz niszczenie, Acta Universitatis Nicolai Copernici Zabytkoznawstwo i Konserwatorstwo (46):449.

A. Podgórski, S. Stawowska, A. Tomaszewska-Szewczyk, Materiały do zabezpieczania i regeneracji szylkretu,Acta Universitatis Nicolai Copernici Zabytkoznawstwo i Konserwatorstwo (48):381.

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.